نقشه برداری چیست
در متن زیر خلاصه ای از رشته نقشه بردای را خدمت شما توضیح می دهم.
مطالب را از سایتهای مختلف تهیه کرده ام .
مطالب را قبل از ارائه مطالعه کرده ام و مواردی که به نظر من (بعد از 17 سال حضور در عرصه نقشه برداری} بدرد بخور بوده را در این صفحه ارائه کرده ام.
اگر شما یه خانم هستید و می خواهید رشته نقشه برداری را جهت تحصیلات دانشگاهی انتخاب نمایید به نظر من این کار را انجام ندهید. یا اینکه تا دکترا تحصیلات خود را ادامه دهید. و اگر شما از مثلثات(سینوس و کسینوس و ....) و ریاضیات خوشتان نمی اید در این رشته تحصیل نفرمایید. اگر شما فکر می کنید اگر مهندس نقشه بردار شوید کت و شلوار و کراوات و پشت میز و خودکار و .... بدانید که سخت در اشتباه هستید.
نقشه برداری علم مثلثات است و باید عاشقش باشید. شما با نقشه برداری پولدار نمی شوید.
نقشه برداری چیست؟
نقشهبرداری (به انگلیسی: Surveying) یا مهندسی نقشهبرداری، شاخهای از علوم مهندسی است که به جمع آوری، آماده سازی، ذخیره سازی، پردازش، مدیریت، تحلیل، تلفیق، بازیابی و انتقال دادههای مکان مرجع میپردازد.
معمولاً عملیات نقشهبرداری شامل دو مرحله برداشت (یا اندازهگیری و محاسبه) و ارائه نتایج کار است. در مرحله اندازهگیری، از وسایل و دستگاهها (نظیر توتال استیشن ها، تئودولیتها، جیپیاس و …) و نیز روشهای مختلفی استفاده میشود تا دادههای لازم برای مرحله دوم بدست آید. نتایج کار به صورتهای آنالوگ (نقشه، مقاطع طولی و عرضی و…) یا رقومی (مانند جدولها، مدلهای رقمی زمین) ارائه میگردد.
در نقشهبرداری از مناطق کوچک اثر کرویت زمین تقریباً ناچیز است و میتوان زمین را در منطقه کوچکی مسطح در نظر گرفت. در مواقعی که زمین را مسطح فرض کنیم روش نقشهبرداری، مستوی نامیده میشود این فرضیه مادامیکه سطح منطقه مورد نظر از چند صد کیلومتر مربع تجاوز نکند قابل قبول است. نقشهبرداری مسطح (مستوی) برای کارهای مهندسی، معماری، شهرسازی، باستانشناسی، کارهای ثبت و املاکی، تجاری، اکتشافی بکار میرود. برای نمایش اطلاعات جمعآوری شده در نقشهبرداری از سیستم تصویر استفاده میگردد. رایجترین سیستم تصویر مورد استفاده در نقشهبرداری، سیستم UTM (Universal Transvers Mercator) میباشد.
گرایشهای نقشه برداری :
نقشه برداری شامل گرایشهای زیر میباشد:
ژئودزی
ژئودزی نوع پایه نقشهبرداری جهت تعیین و بررسی شکل و ابعاد زمین و عوارض سطحی آن.
فتوگرامتری
فتوگرامتری، تهیهٔ نقشه با استفاده از عکس برداری زمینی، هوایی یا ماهوارهای.
سامانه اطلاعات مکانی
سامانه اطلاعات مکانی (GIS) در این سیستم همه اطلاعات به صورت مکان مرجع، دستهبندی میشوند و کاربردهای فراوانی دارد، از جمله ذخیره، بازیابی، به هنگامسازی و پردازش دادههای مکانی به منظور اتخاذ یا پشتیبانی یک تصمیم برای حل یک مسئله، به بهترین روش و کمترین هزینه را ممکن میسازد.
سنجش از دور
سنجش از دور (RS) جمعآوری اطلاعات از عوارض سطح زمین، بدون تماس فیزیکی است، که بیشترین اتکای آن به تصاویر ماهوارهای میباشد.
کاداستر
کاداستر (پارسل مپ) به نقشهبرداری ثبتی گفته میشود، اغلب اینگونه نقشهبرداری، ارزش حقوقی دارد.
آبنگاری
آبنگاری (هیدروگرافی) تهیه نقشه و دادههای مکانی از ژرفای آبها مورد استفاده قرار میگیرد.
زمینههای فعالیت
نقشهبرداری مسیر
نقشهبرداری مسیر، برای طراحی و پیاده کردن مسیرها از قبیل راه، راهآهن و کانالکشی استفاده میگردد.
نقشهبرداری زیرزمینی
نقشهبرداری زیرزمینی، موضوع آن برداشت یا پیاده کردن نقشههای تونلها و معادن است.
نقشهبرداری هیدروگرافی
نقشهبرداری هیدروگرافی، به منظور داشتن موقعیت عمق دریاها و رودخانهها جهت عبور و مرور کشتیها، زیردریاییها، محل عبور لولههای نفت و گاز در اعماق دریاها، ایجاد اسکلههای جدید و مکانیزه، احیای بنادر و تأسیسات ساحلی متعلق به آنها، همچنین بهرهبرداری صحیح و بهینه از دریاچهها و سدها، از آن استفاده میشود.
نقشهبرداری نظامی
نقشهبرداری نظامی، برای تهیه نقشههای نظامی و تعیین نقاط مهم استراتژیکی یک منطقه و برای اهداف نظامی و آرایش و استقرار نیروهای رزمنده و مواضع تعرضی و دفاعی با مقیاس بزرگ مورد استفاده قرار میگیرد.
نقشهبرداری ثبتی
نقشهبرداری ثبتی، با هدف تعیین حدود اراضی و مساحت قطعات ملکی، در حوزه املاک و مستغلات مورد استفاده قرار میگیرد.
نقشهبرداری شهری
نقشهبرداری شهری، برای تهیه و اجرای طرحهای جامع و تفصیلی و هادی شهرها به کار میرود.
نرمافزارها
با پیشرفت علم و گسترش نرمافزارهای کامپیوتری باعث شد که دیگر روشهای سنتی جای خود را به نرمافزارهای بدهد؛ که میتوان به چند نرمافزار پرکاربرد اشاره نمود:
• اتودسک اتوکد (به انگلیسی: Autodesk Auto CAD): نخستین نرمافزار نقشهکشی جان واکر و پایهگذار شرکت اتودسک، مبتکر نرمافزار اتوکد که در سال ۱۹۸۲وارد بازار شد. نخستین نسخه آن کمتر از دو مگابایت حجم داشت و تنها شامل ۱۷دستور برای ترسیم بود. در حال حاضر ۲۴نسخه (از اتوکد ۱تا ۲۰۱۱) انتشار یافته که میتوان به چهار دوره تقسیم کرد
• دوره اول: تکامل نرمافزار با تکمیل دستورالعملهای ترسیمات دوبعدی تا اتوکد ویرایش ۱۰ادامه دارد
• دوره دوم: امکان ایجاد فضای سه بعدی با خصلت صفحهای در محیط اتوکد ۱۰
• دوره سوم: استفاده از فناوری پنجرههای محاورهای در نرمافزار و آسانسازی ارتباط با صفحه کار اتوکد ۱۱و ۱۲
• دوره چهارم: امکان ایجاد حجمها سه بعدی در محیطهای ۱۴به بعد. توانایی ایجاد اشکال سه بعدی پیچده قابلیت برنامهنویسی به زبانهای مایکروسافت ویژوال بیسیک و اتو لیسپ استفاده از امکانات سیستم عامل مایکروسافت ویندوز استفاده از امکانات چند کاربری و امکان ارتباط با نرمافزارهای دیگر. در ویرایشهای ۲۰۰۰به بعد ایجاد گردید.
در سال ۲۰۰۰شرکت اتودسک رسماً نرمافزاری را که توانایی زیادی در زمینه نقشهبرداری، راهسازی و کارتوگرافی به همراه داشت و نقطه عطفی در صنعت نرمافزارهای نقشهبرداری گردید (نخستین نگارش آن اتوکد لند دولاپمنت ۲۰۰۰و آخرین نگارش اتوکد لند دسکتاپ ۲۰۰۹) برای مهندسین نقشهبرداری عرضه گردید. نرمافزار «اتوکد سیویل تری دی» (Autodesk Auto Cad Civil 3D) بعد از نرمافزار «لند» به بازار آمد، که بسیار کاربر پسند بود و کارآمدتر از آن میباشد. مهمترین ویژگی و برتری سیویل تری دی نسبت به «لند»، پویا بودن آن میباشد. نرمافزار نقشهیار، تنها نرمافزار نقشهبرداری محصول ایران میباشد که توسط شرکت سامانه توسعه نقشه از سال ۲۰۱۰عرضه شد.
اشتغال
دانشآموختگان رشته نقشهبرداری در هر مقطعی اعم از دیپلم به بالا به سرعت جذب بازار کار میشوند. به دلیل اهمیت این رشته در کارهای عمرانی و محاسبات سنگین ریاضی و تئوری خطاها کسب مدرک در این رشته کار آسانی نیست. از این رو دانشجویان این رشته حتی در هنگام تحصیل نیز با پیشنهادات کار فراوانی روبرو میشوند. سازمان مدیریت و برنامهریزی، وزارت راه و ترابری، وزارت نفت، سازمان آب، سازمان بنادر و کشتیرانی، سازمان جغرافیایی وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح، سازمان نقشهبرداری کشور، سازمان ثبت اسناد و املاک کشور، شهرداریهای کشور و بخش خصوصی از جمله محلهای جذب فارغالتحصیلان این رشتهاست. نقشهبرداری یکی از رشتههای اصلی در سازمان نظام مهندسی است.
اگر شما یه نقشه بردار فارغ التحصیل از دانشگاه هستید و می خواهید شروع به کار کنید باید چکار کنید.
برای خیلی از کسانی که از دانشگاه فارغ التحصیل می شوند یه سوال وجود دارد
حالا که تحصیلاتم تمام شده چطوری شروع به کار کنم.؟
هر آنچه می نویسم نظر شخصی بنده است و شاید نظرات دیگران فرق کند.
--- شما بعد از اینکه از دانشگاه فارغ التحصیل می شوید بنا به دانشگاهی که در آن تحصیل کرده اید و اساتید شما و خود شما تا حدی از نقشه برداری سر در می آورید.
مهمترین نکته در دانشگاه این است که خود فرد نسبت به امکاناتی که در اختیار او گذاشته اند باید فعالیت های خودش را به نحو احسن انجام دهد.
در کلیه دروس پایه نقشه برداری ما واحد های عملی داریم
در صورتی که دانشجو واحد های عملی را با تلاش شخصی انجام داده باشد و کپی پیست نکند و یا اینکه به اساتید به اعتنا کامل کند در بازار کار موفق تر خواهد بود.
به نظر من ابتدا باید تصمیم بگیریم که چه کاری می خواهید انجام دهید.
کارهای صجرایی در کلیه امور بازار کار نقشه برداری موجود است.
منظور من این است که شما می خواهید در چه رسته ای کار کنید. (فتوگرامتری - جی آی اس - نقشه برداری راه - نقشه برداری صنعتی و ...)
نسبت به علاقه ای که دارید شما با کمک اساتید یا آشنا یا ... وارد یک شرکت شوید و به مدت چند ماه به صورت رایگان مشغول کار شوید . توجه کنید که مدت زمان زیادی در یک شرکت مشغول به کار نباشید. سپس حتما شرکت جدیدی را جهت فعالیت انتخاب کنید باز هم رایگان. بعد از اینکه حداقل در سه شرکت مختلف به مدت حد اقل یک سال کارکردید . حالا شما کمی از دنیای نقشه بردای سر در اورده اید.
توصیه اکید دارم که کارهای نقشه بردای بسیار پر خطر و سخت است پس بدون بیمه در هیچ شرکتی مشغول به کار نباشید.
حال که یه تجربه یک ساله دارید و توانسته اید با ادوات نقشه بردای کار کنید و نرم افزار ها را تا حدودی یاد گرفته اید می توانید در یک شرکت مشغول به کار شوید.
برای 90 درصد شرکت ها ، در این رشته اصلا مهم نیست که شما در چه دانشگاهی تحصیلات داشته اید و یا معدل شما چند بوده و ....
مهمترین نکته روابط اخلاقی و کاری شما است مخصوصا این مهم است که شما چقدر کاربلد هستید و چقدر نرم افزار بلدید.
به هر حال حدود 2 سال هم برای شرکت ها کار کنید و حتما سال سوم در امتحان نظام مهندسی شرکت کنید. بعد از قبولی در امتحان نظام مهندسی سعی کنید که خودتان به صورت شخصی مشغول به کار شوید.
و اگر هم برای شرکتی می خواهید کار کنید اصلا حمالی نکنید.
کلیه شرکت های موجود در ایران که به کارهای عمرانی مشغول هستند به نقشه بردار نیاز دارند هیچ کسی هم نمی تواند شغل نقشه بردار را در یک شرکت انجام دهد.
اگر هم انجام دهید ضرر هایی به شرکت ها وارد می کنند که هیچ کس هم نمی تواند بفهمد از کجا همچین هزینه هایی بهشون وارد شده. چون اگر می فهمیدند یه نفر نقشه بردار تجربی یا غیر مرتبط را به عنوان نقشه بردار مسئول امور نقشه برداری نمی گذاشتند.
یادتان باشد شرکت ها به نقشه بردار احتیاج دارند و التماسش را هم می کنند . خودتان را کم نگیرید.اصلا اصلا اصلا زیر بار کارهای اضافی نروید به خاطر اینکه کار یاد بگیرید.
ببخشید اینطوری ساده و محاوره ای مینویسم (شرکت ها مجبورند که ......... شما را بمالند) چه بخواهند و چه نخواهند .
در حال حاضر حقوقی که شما به عنوان نقشه بردار با حد اقل 3 سال سابقه کار در خواست می کنید(تاریخ شهریور 97) حداقل باید حدود 6 میلیون تومان بدون هیچ گونه لوازم باشد. شرکت ها موظف هستند که ایاب ذهاب شما را تامین کنند و صبحانه و نهار و شام و خوابگاه که در خور شان یک مهندس باشد را برای شما تامین نمایند.
در پروژه های عمرانی معمولا کار نقشه بردار در طی بعضی از روزها کم می شود و از نقشه بردار به طور ناخواسته به عنوان مهندس عمران،مهندس اجرا ،سر کارگر ، راننده و .... استفاده می کنند در صورتی که این کارها را فقط برای یک بار انجام دهید دیگه جزو وظیفه شما شده است.
اکیدا خواهش می کنم به این نکته توجه کنید که شما نقشه بردار هستید و شرکت ها برای اینکه صرفه جویی کنند در مورد هزینه ها از شما به عنوان دیگر که از نظر من حمالی است ، استفاده می کنند. خواهشا کاری خارج از حوزه نقشه برداری انجام ندهید و به هیچ وجه به اطرافیانتان نقشه برداری آموزش ندهید چون واقعا برای خودتان دردسر درست می کنید.
شرکت ها برای اینکه در یک پروژه برنده بشوند قیمت پایین می دهند و برای اینکه از پروژه سود بکنند از نیروهای کم استفاده می کنند و در کار خیانت می کنند و ...
بدانید این شرکت ها هستند که غلط کرده اند و قیمت پایین داده اند . شما نباید حمال بی درایتی شرکت ها باشید . بیخود کرده اند قیمت پایین داده اند.
چون کارفرماها قیمتی را اعلام می کنند و آماده پرداخت هزینه هستند و کار درست را از پیمانکار می خواهند و پیمانکارها با قیمتی پایین تر برنده می شوند حال انتظار دارند کارفرما از بعضی از کارها چشم پوشی کنند. واقعا باعث تاسف است.
نکات دیگر.
شما نمی توانید در کلیه شاخه های نقشه برداری موفق باشید.
سعی کنید که تخصصی کار کنید. در عین حال که از تمام دنیای نقشه برداری کمی اطلاعات و کار بلد هستید . به همین دلیل می گویم که در دوران آموزش خود یک سال اول شرکت های مختلفی کار کنید تا از هر کاری سررشته داشته باشید. منظورم این است که راهسازی یاد بگیرید - جی پی اس یاد بگیرید - کمی فتوگرامتری یاد بگیرید - تهیه اطلاعات لازم برای جی آی اس را یاد بگیرید و ....
توضیحات بیشتری را در متنهای آینده خواهم گفت.
امروزه تجهیزات جدید وارد دنیای نقشه برداری شده است که به دلیل گرانی در اختیار معدود کسانی قرار دارد و یا شرکت های خاصی این تجهیزات را دارند.
مثلا لیزر اسکنر و پهباد - که شما در زمانی که در شرکت ها مشغول به کار هستید باید با کارکرد این لوازم آشنا شوید زیرا خرید این تجهیزات سخت می باشد. و در صورتی که نیاز شد می توانید اجاره نمایید. به یاد داشته باشید این تجهیزات را با اپراتور اجاره کنید زیرا گرانقیمت بوده و هر کدام روش کار خودش را دارد.
خود اشتغالی در نقشه برداری
- بعد از اینکه شما مهر نظام مهندسی را دریافت کردید و حدود 5 سال سابقه کاری پیدا کردید می توانید برای خودتان یه دفتر مهندسی را تشکیل دهید و مشغول به کار شوید .
یا اینکه تجهیزاتی را خریداری کنید و برای خودتان کار کنید و اگر برای شرکت ها کار می کنید با قیمت های پایین کار نکیند.
شما برای شروع به کار نیاز به لوازم زیر دارید که صد درصد ضروری هستند.
دوربین توتال استیشن- حتما لیزر دار باشد.
سه پایه نقشه برداری
ژالن حداقل 2 عدد معمولی و یک عدد مینی منشور
لپ تاپ
نرم افزار سیویل تریدی
در درجه دوم تجهیزات زیر را هم تهیه کنید.
ترازیاب به همراه سه پایه و شاخص
بیسیم
در درجه سوم اگر تخصصی با جی پی اس کار نمی کنید سعی کنید جی پی اس که بتواند شمیم داشته باشد و روور داشته باشد تهیه کنید.
این مورد اینطوری نیست که بخرید و بزارید دفتر ، چون گرانقیمت است باید زمینه کاری هم داشته باشید و تسلط هم داشته باشید .
تجهیزات نقشه برداری به صورت بسیار جدی در حال پیشرفت است و شما طی چند سال باید درآمدی داشته باشید که بتوانید هزینه تجهیزات خود را برگردانید.
در صورتی که زمینه کاری برای چی پی اس کم دارید می توانید خریداری ننمایید و در صورت لزوم کسانی هستند که اجاره میدهند.
داشتن لوازم کافی نیست بلکه لازم است . شما باید بتوانید با تجهیزات کار کنید . منظورم این نیست که منوهای یک مثلا دوربین را بلد باشید .
شما باید بفهمید که چگونه ترفیع و تقاطع انجام دهید .
توجه کنید که من گفتم بفهمید که چطوری مثلا فری استیشن را انجام دهید و بفهمید که چگونه بعد از فری استیشن کارتون را چک کنید . بلد بودن کافی نیست .
توجه کنید که فرمولهای فری استیشن را قبلا به ما آموزش داده اند . نباید دوربین شما در مرکز دایره ای که ایستگاهها بر روی دایره فرضی قرار دارد قرارگیرد . نباید در فری استیشن زاویه بسیار باز یا بسیار بسته باشد .
و ..........
مورد فوق یک مثال بود
مثلا شما در هنگام ترازیابی سعی کنید دوربین را در وسط دو شاخص قرار دهید دلیلش هم حذف کلیماسیون است . اینجاست که فرق یه مهندس عمران که داره نقشه برداری می کنه و یه مهندس نقشه بردار معلوم میشه . اصلا نیاز نیست شما به بقیه یاد بدهید که چرا مثلا در ترازیابی ، دوربین را در وسط دو شاخص قرار دهید زیرا اصلا یه مهندس عمران نمیفهمه شما بهش چی می گید.
فقط هر چیزی که شما به افراد غیر نقشه بردار یاد بدهید به دلیل برداشت نامناسب انها . ، آنها برایتان دردسر می شوند.
یادتان باشد که در نقشه برداری نصف افراد تشریف ندارند . پس بازار کار همینجا 50 درصد بیشتر است . منظورم خانمها هستند که در کارهای زمینی اصلا تشریف ندارند.
نکته مهم :
الان شرکت های خودشان را بکشند به یه مهندس نقشه بردار 4 میلیون پرداخت می کنند اون هم انتظار دارند که براشون سرکارگر ، مهندس عمران ، و .... باشید ولی شما اگه بتونید تجهیزات تهیه کنید و بشینید تو دفترتون حتی ماهیانه 3 تا کار خوب انجام دهید که حدودا 6 روز طول می کشد حداقل 3 میلیون درآمد داشته اید .چند تا کار هم از طرف نظام مهندسی معرفی می شه و به هر حال خیلی بیشتر از کار برای شرکت ها درآمد خواهید داشت . ولی مشتری پیدا کردن نیاز به این دارد که مشتری به شما اعتماد کند.
بقیه ماه را هم با خانواده می تونید زندگی کنید.
زمانی که کسی برای کاری با شما تماس میگیرد سعی کنید که شخص را ببینید و محل کار را ببینید و بعد از آن قیمت را طبق فهرست بها اعلام کنید. می تونید بدون فهرست بها نیز قیمت را اعلام کنید.
حال که قیمت مشخص شد کل فکر و ذکر شما این باشد که کار را به نحو احسن انجام دهید .
اصلا در هنگام کار به این فکر نکنید که امروز کار می کنم و مثلا یه میلیون گیرم میاد.
به این فکر کنید که چگونه می توانم کاری ارائه دهم که کارفرما (مشتری) بیشترین کارایی را از نقشه و کار شما داشته باشد.کارتون را حتما گارانتی کنید تا مشتری نگران نباشد.بعد از رضایت کامل مشتری دریافت وجه کار را نمایید.
هیچ کسی پول شما را نمی خوره - نگران خورده شدن حق الزحمه خود نباشید - در این رشته کسی نمی تونه پول شما را بخوره چون اگه شما درست کاری را انجام داده باشید سودی که برای کارفرما دارد خیلی بیشتر از پولی است که به شما باید بپردازد .
البته از هر 100 نفر 5 نفر نخاله هم پیدا میشه و این همه جا است.
شما می توانید هزینه ایاب و ذهاب و کارگر و غذا بعلاوه 100 تومان را قبل از شروع به کار دریافت نمایید تا خیال شما هم راحت باشد و کارفرما هم هزینه ای کرده باشد تا پیگیر کارش باشد.
اکثر مطالب من مربوط به کارهای زمینی می باشد که تخصص اصلی بنده است - معمولا گرایش های دیگر را نمی توانیم به یک تیم یکی دو نفره و به صورت شخصی انجام دهیم و من نیازی به توضیح انها برای مخاطبین خودم نمی بینم . مثلا پهباد یا جی آی اس - یا کارهای عکسی و هیدروگرافی و ....
این کارها را شرکت ها انجام می دهند و دفاتر مهندسی به ندرت انجام می دهند.
لازم است که این نکته را بگم که پهباد که امروزه داره وارد دنیای نقشه برداری میشه این پهبادهایی نیست که قیمتی حدود 10 یا 20 میلیون دارند . این پهباد ها به درد نقشه برداری نمی خورند و به درد همون عروسی ها می خورند ................
فعلا بای
دنیای هندسه را در نقشه برداری خواهید یافت اگر به مثلثات و هندسه علاقه دارید به تحصیلات نقشه برداری هم علاقه مند خواهید بود . ولی اگر تمام مثلثات را هم فول باشید ممکنه نتوانید نقشه بردار باشید و در حد همون تحصیلات و فارغ التحصیلی و فارغ النقشه برداری ....